Trump’tan İran’a Hürmüz Tehdidi

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen görüşmelerin olumlu ilerlediğini savunurken, Hürmüz Boğazı konusunda Tahran’a yönelik sert mesajlarını yineledi. Amerikan Fox News kanalına konuşan Trump, “İran’la çok iyi görüşmeler yürütüyoruz” ifadelerini kullandı. Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması gerektiğini belirterek, aksi durumda İran’a karşı askeri güç kullanabilecekleri tehdidinde bulundu. ABD Başkanı, “Hürmüz Boğazı çok yakında açılacak, yoksa İran’ı çok sert vururuz” dedi. Washington’dan Hürmüz için geçici anlaşma hazırlığı iddiası Amerikan haber sitesi Axios’un aktardığı bilgilere göre, Washington yönetimi Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda geçici bir anlaşmayı duyurmaya hazırlanıyor. İddiaya göre, yaklaşık 60 günlük ön anlaşma kapsamında boğaza giriş yapan ticari gemiler İran karasularındaki kuzey koridorunu, Hürmüz’den çıkış yapan gemiler ise Umman karasularındaki güney koridorunu kullanacak. Anlaşma sürecinde gemilerden herhangi bir geçiş ücreti alınmaması ve deniz mayınlarının 30 gün içinde temizlenmesi hedefleniyor. ABD ordusunda mühimmat endişesi ABD basınına yansıyan haberlere göre, Washington yönetimi İran ile yaşanan gerilim sırasında askeri mühimmat stoklarına ilişkin ciddi değerlendirmeler yapıyor. CNN’e konuşan ve konuya ilişkin bilgi sahibi kaynaklar, ABD ordusunun İran saldırıları sırasında önemli hava savunma sistemlerinde kullanılan füzelerin büyük bölümünü tükettiğini öne sürdü. Kaynakların aktardığı bilgilere göre, ABD’nin Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunması (THAAD) sistemi için kullandığı önleme füzelerinin yaklaşık yüzde 80’ine yakını, Patriot sistemlerine ait füzelerin ise yaklaşık yarısı kullanıldı. Pentagon içindeki raporlara dayandırılan değerlendirmelerde, ABD ordusunun çatışma sırasında uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli karadan havaya füzelerinin “neredeyse tamamını” kullandığı iddia edildi. ABD’nin füze stokları yeniden gündemde Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) tahminlerine göre, İran savaşı öncesinde ABD envanterinde yaklaşık 2 bin 200 Patriot ve 452 THAAD füzesi bulunuyordu. Uzman değerlendirmelerine göre, özellikle THAAD sistemlerinin savaş öncesi seviyelere çıkarılması birkaç yıl sürebilir. Bu durum, ABD’nin uzun süreli bir çatışmada hava savunma kapasitesine ilişkin tartışmaları artırdı. Körfez ülkelerinde savunma endişesi ABD’nin İran’a yönelik olası operasyonlarını artırması halinde, Körfez ülkelerinin de güvenlik endişesi yaşadığı bildirildi. ABD üslerini kullandırdığı gerekçesiyle İran’ın hedef aldığı bazı Körfez ülkelerinin, hava savunma sistemlerindeki mevcut eksikliklerin olası misillemelere karşı yeterliliğini sorguladığı aktarıldı. İran’a yönelik saldırı planları iptal edilmişti ABD basınında yer alan haberlere göre, mühimmat stoklarına ilişkin uyarılar, İran’ın enerji altyapısı gibi kritik hedeflerine yönelik saldırıların olası sonuçları ve bölgedeki müttefiklerin endişeleri, Pentagon’un hafta sonunda hazırladığı saldırı planlarının iptal edilmesinde etkili oldu. İsmi açıklanmayan üst düzey bir Cumhuriyetçi yönetim yetkilisi, Trump’ın cumartesi günü Orta Doğu’daki müttefikleriyle yaptığı görüşmelerin ardından İran’a yönelik yeni saldırı kararından geri adım attığını söyledi. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell ise ABD ordusunun kapasitesine ilişkin yaptığı açıklamada, “ABD ordusu dünyanın en güçlü ordusudur ve Başkan’ın seçeceği zaman ve yerde operasyon gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu her şeye sahiptir” ifadelerini kullandı. CENTCOM: Hürmüz’ün güney rotası açık Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma ilişkin açıklama yaptı. CENTCOM, Hürmüz Boğazı’nın güney rotasının tüm ticari gemilere açık kalmaya devam ettiğini bildirdi. Açıklamada, “ABD güçleri, son 3 ay içinde İran’ın haksız saldırganlığına rağmen binden fazla geminin boğazdan güvenli şekilde geçiş yapmasına yardımcı olmuştur ve geçişler bugün de devam etmektedir” ifadelerine yer verildi. Bölgede Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin diplomatik temaslar sürerken, ABD ile İran arasındaki gerilim ve olası askeri seçenekler uluslararası gündemin başında yer almaya devam ediyor.